Bileşik Faiz Hesaplama
Bileşik faizde kazanılan getiri anaparaya eklenir ve sonraki dönemlerde onun üzerinden de getiri kazanılır. Başlangıç tutarını, isterseniz aylık ek yatırımı, yıllık getiriyi ve süreyi girerek dönem sonundaki değeri görün.
Yıllık oran aylık bileşikleme ile uygulanır; ek yatırım her ayın sonunda yapılır. Vergi, komisyon ve enflasyon hesaba katılmaz; getiriler garanti değildir.
Bileşik faiz formülü
Bileşik faizde her dönemin getirisi anaparaya eklenir ve sonraki dönemde onun da faizi işler. Tek seferlik yatırımda dönem sonu değer A = P × (1 + r)^t formülüyle bulunur; P başlangıç tutarı, r dönemsel oran, t dönem sayısıdır.
Düzenli ek yatırım varsa hesap iki parçaya ayrılır: başlangıç tutarının bileşik büyümesi ve her ayın kendi süresi kadar büyüyen ek yatırımlar. Bu yüzden erken başlamak, sonradan daha büyük tutarlar yatırmaktan daha etkilidir.
Örnek hesap
| Kalem | Değer |
|---|---|
| Başlangıç tutarı | 100.000 TL |
| Yıllık getiri (varsayım) | %40 |
| Süre | 5 yıl |
| Dönem sonu değer | 537.824 TL |
| Toplam kazanç | 437.824 TL |
72 kuralı ile hızlı tahmin
Paranın kaç yılda ikiye katlanacağını hesaplamak için 72'yi yıllık getiri oranına bölmek yeterlidir. %40 getiride bu süre yaklaşık 1,8 yıl; %20 getiride 3,6 yıldır. Kural, bileşik faizin ne kadar agresif çalıştığını göstermek için iyi bir zihinsel çıpadır — kesin sonuç için hesap makinesini kullanın.
Enflasyonu hesaba katmak
Bileşik getiri hesaplanırken oran nominaldir. Aynı dönemde enflasyon da bileşik çalıştığı için reel kazanç, nominal kazançtan belirgin şekilde düşük olur. Örneğin yıllık %40 nominal getiri ve %40 enflasyon, satın alma gücü açısından kabaca sıfır reel getiri demektir. Karşılaştırmalı görmek için net getiriyi enflasyon aracına aktarın.
Sık Sorulan Sorular
Bileşik faiz nedir?
Bileşik faiz, kazanılan faizin anaparaya eklenip sonraki dönemlerde bu birikmiş tutar üzerinden de faiz işletilmesidir. Süre uzadıkça getiri doğrusal değil üstel büyür; bu yüzden uzun vadede basit faize göre belirgin fark yaratır.
Bileşik faiz nasıl hesaplanır?
Her dönem sonunda bakiye (1 + dönemlik faiz oranı) ile çarpılır; aylık ek yatırım varsa her ay bakiyeye eklenir. Bu araç yıllık oranı 12'ye bölerek aylık bileşikleme yapar ve aylık ek yatırımı her ayın sonunda ekler.
Sonuçlar garanti mi?
Hayır. Sonuç, girdiğiniz sabit getiri varsayımına dayanır. Gerçek getiriler dönemden döneme değişir; vergi, komisyon ve enflasyon hesaba katılmaz.