Ticaret Bakanlığı’nın Dış Ticaret Beklenti Anketi, yılın son çeyreğinde ihracat ve ithalat cephesinde zıt yönlü bir tablo ortaya koydu: Dış Ticaret Beklenti Anketi sonuçlarına göre ihracat beklentisi gerilerken ithalat beklentisi yükseldi.
Endekslerde yön değişimi: İhracat aşağı, ithalat yukarı
Bakanlığın açıkladığı verilere göre ihracat beklenti endeksi bir önceki çeyreğe kıyasla 4,6 puan düşerek 96,9’a indi. Aynı dönemde ithalat beklenti endeksi 12,7 puanlık güçlü bir artışla 115,4 seviyesine çıktı. Böylece, yılın son çeyreğine girilirken dış ticaret tarafında ayrışma belirginleşti.
İhracat endeksindeki gerileme, firmaların mevcut kayıtlı ihracat siparişleriyle son üç aydaki ihracat siparişlerine dair değerlendirmelerindeki zayıflamadan beslendi. Buna karşın, gelecek üç aya yönelik ihracat genel görünümü ve ihracat siparişi beklentileri endeksi yukarı yönde etkiledi; yani kısa vadeli algı zayıflarken ileriye dönük beklentiler nispeten dayanıklı kaldı.
İthalat tarafında ise tablo tersine döndü. Endeksteki yükselişe; önümüzdeki üç aya ilişkin ithalat eğilimi, ithalat birim fiyatlarına dair öngörüler ve hem mevcut hem de son üç aydaki ithalat sipariş düzeylerine yönelik daha olumlu değerlendirmeler eşlik etti. Böylece ithalat beklentisi, eşzamanlı olarak birden fazla alt göstergeden destek aldı.
Yıllık karşılaştırmalar ne söylüyor?
İhracat beklenti endeksi, geçen yılın aynı dönemine göre 8,4 puanlık bir düşüş gösterdi. Bu, ihracatçıların bir yıllık ufukta daha zayıf bir görünüm algıladıklarını işaret ediyor. Öte yandan ithalat beklenti endeksi, yıllık bazda 0,3 puanlık sınırlı bir artış kaydetti. Böylece ithalat beklentileri, yıllık ölçekte de hafif de olsa yukarı yönlü bir eğilimi korudu.
Bu iki göstergenin birlikte değerlendirilmesi, dış ticaret dengesine ilişkin beklentilerin dönem itibarıyla ihracat aleyhine, ithalat lehine ayrıştığını ortaya koyuyor. Ancak ihracattaki zayıflama sinyali ile ithalattaki güçlenme işaretlerinin düzeyi ve kalıcılığı, gelecek dönem alt göstergelerdeki hareketlere bağlı olacaktır.
Alt kalemlerin işaret ettiği dinamikler
İhracat beklentilerinde belirleyici unsur, sipariş tarafındaki yakın dönem zayıflığı oldu. Mevcut kayıtlı ihracat siparişleri ile son üç aylık fiili siparişlere dair daha temkinli değerlendirmeler endeksi aşağı çekti. Buna karşılık, gelecek üç aya ilişkin hem genel ihracat görünümü hem de sipariş beklentileri olumlu katkı sundu. Kısa ve orta vade arasındaki bu ayrışma, firmaların yakın geçmişteki yavaşlamayı hissederken, ilerisi için bir miktar toparlanma ihtimalini dışlamadığını gösteriyor.
İthalat beklentilerinde ise eş zamanlı ve yaygın bir iyileşme izlendi. Gelecek döneme ilişkin ithalat eğilimindeki artış, ithalat birim fiyatlarına yönelik beklentilerdeki yükseliş ve sipariş göstergelerindeki güçlenme endeksteki artışın ana sürükleyicileri oldu. Bu çerçevede, iç taleple ve girdi tedarikiyle ilişkili dinamiklerin ithalat tarafında daha baskın hale geldiği anlaşılıyor.
Zamanlama ve yöntem notları
Anket, yılın son çeyreğine yönelik beklentileri ölçüyor ve sonuçlar 8 Ekim 2026 tarihinde yayımlandı. Değerlendirmeler, dış ticaret yapan firmaların beyanlarına dayanıyor ve ihracat-ithalat beklentilerine ilişkin çok sayıda alt göstergenin bileşiminden oluşan endeksler aracılığıyla sunuluyor.
Bakanlığın paylaştığı çeyreklik karşılaştırmalar, yakın dönem trendine ışık tutarken, yıllık bazdaki değişimler daha uzun soluklu eğilimleri anlamaya yardımcı oluyor. Bu kapsamda, ihracat tarafında yıllık zayıflama ve ithalat tarafında sınırlı yıllık artışın birlikte izlenmesi önemini koruyor.
Ne anlama geliyor? Etki ve gündem
İhracat beklentisinin 100’ün altına gerilemesi, anket katılımcıları arasında temkinli bir havaya işaret ederken; ithalat beklentisinin 100’ün üzerinde seyretmesi, iç talep ve tedarik zinciriyle bağlantılı faaliyetlerde canlılığın öne çıktığını düşündürüyor. Endekslerin ayrışması, dış ticaret bileşenlerinin kısa vadede farklı yönlerde hareket edebileceğine dair bir uyarı niteliği taşıyor.
Önümüzdeki dönemde, anketin alt kalemlerinde yer alan sipariş ve fiyat beklentilerindeki gelişmeler, dış ticaret görünümünün yönü hakkında daha net sinyaller verebilir. Firmaların mevcut ve geleceğe yönelik değerlendirmeleri arasındaki farkın kapanıp kapanmayacağı, endekslerin seyri açısından belirleyici olacaktır.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
Kaynaklar
- SABAH: Dış ticarette beklentiler ayrıştı! Ticaret Bakanlığı ihracat-ithalat anketini yayımladı
- Yenisafak.com: Ticaret Bakanlığı "Dış Ticaret Beklenti Anketi"ni yayımladı: İhracat ve ithalat beklentileri belli oldu
- Anadolu Ajansı Güncel Haberler: Ticaret Bakanlığı, "Dış Ticaret Beklenti Anketi"ni yayımladı
- Dünya Gazetesi: Ticaret Bakanlığı açıkladı: İhracat beklentisi düştü, ithalat beklentisi yükseldi
Konunun güncel görünümü için ekonomi haberleri sayfalarını inceleyebilirsiniz.
