İTO Başkanı Şekib Avdagiç, kredi faizleri konusunda bankalara, TCMB’nin 300 baz puanlık indirimini hızla yansıtma çağrısı yaptı ve reel sektörün finansman baskısına dikkat çekti.
Büyüme tablosu ve sektör kırılımları
İstanbul Ticaret Odası Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye ekonomisinin yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,3 büyüdüğünü anımsatarak, büyümenin kompozisyonunun önemine işaret etti. Verilere göre, sanayi cephesi ilk çeyrekteki daralmanın ardından yeniden pozitif bölgeye geçti. Sanayide ikinci çeyrekte kaydedilen artış, büyümenin niteliği açısından dikkat çekici bir toparlanma sinyali olarak öne çıkıyor.
Dış ticaret tarafında ilk çeyreğe kıyasla kayıpların kısmen azaldığı bir görünüm dikkat çekti. Mal ve hizmet ihracatındaki gerilemenin hız kestiği, ithalatın ise azaldığı bir çerçevede net dış talebin katkısının görece daha elverişli hale geldiği ifade edildi. Bu tablo, büyüme dinamiklerinde iç ve dış talep bileşenleri arasındaki dengenin ikinci çeyrekte bir miktar iyileştiğine işaret ediyor.
- İkinci çeyrekte büyüme: yüzde 2,3
- Sanayide ikinci çeyrek: yüzde 2,4 artış; ilk çeyrekte yüzde 0,8 daralma
- İhracat daralması: ilk çeyrekte yüzde 12,7; ikinci çeyrekte yüzde 3,4
- İthalat: yüzde 6,4 azalış
Yatırımlar ve inşaatta yavaşlama, tarımda güçlü artış
Avdagiç, ikinci çeyrekte yatırımların sınırlı bir artış gösterdiğini, inşaatta ise daralma yaşandığını hatırlattı. Buna karşılık tarım sektöründeki belirgin artış, dönemsel büyüme görünümünde destekleyici bir unsur olarak öne çıktı.
Çeyreklik büyüme verisinin önceki döneme kıyasla ivmelendiğine dikkat çekildi. Bu ivmenin korunması için finansman koşullarının belirleyici rol oynadığı vurgulandı. Özellikle üretim ve ihracata dönük yatırımların finansmana erişiminin güçlenmesi gerektiği, aksi halde mevcut toparlanmanın kalıcılığının risk altında olabileceği değerlendirildi.
- İnşaat: yüzde 1,9 daralma
- Yatırımlar: ikinci çeyrekte yüzde 0,6 artış
- Tarım: yüzde 13,3 artış
- Çeyreklik büyüme: yüzde 0,1’den yüzde 1,1’e yükseliş
Bankalara çağrı: TCMB indiriminin krediye yansıması
Avdagiç, maliyetlerin reel sektör üzerindeki baskısına dikkat çekerek bankalara açık bir çağrıda bulundu. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 300 baz puanlık indirim kararının, bankaların kredi faizlerine gecikmeden ve yaygın biçimde yansıtılmasını beklediklerini söyledi.
İfade edilen beklenti, ticari kredilere erişimin kolaylaşmasının bugünkü büyüme verilerinin istihdama ve kalıcı üretim kapasitesine dönüşmesinde kritik bir halka olduğuna dayanıyor. Bu nedenle, bankacılık kesiminin attığı adımların hızının ve kapsamının, reel sektörün yatırım kararları üzerinde doğrudan etkisi olabileceği vurgulandı. Avdagiç, özellikle üretim ve ihracat odaklı projelerin finansmanında akışkanlığın artmasını gerekli görüyor.
- TCMB’nin 300 baz puanlık indiriminin kredi faizlerine hızlı yansıması beklentisi
- Beklentinin tüm bankacılık sektöründe yaygın bir şekilde karşılanması çağrısı
Reel sektör açısından olası etkiler
Sanayi üretimindeki toparlanma ve dış ticaretteki kayıp hızındaki azalma, finansman koşullarındaki iyileşme ile desteklenirse yatırımların yeniden ivme kazanabileceği değerlendiriliyor. Kredi maliyetlerinin düşmesi, özellikle kapasite artırımı ve ihracat pazarlarında rekabet için gereken finansmanın erişilebilirliğini güçlendirebilir.
Buna karşılık, inşaatta süren zayıflığın ve yatırımlarda sınırlı artışın devam etmesi halinde, büyümenin kompozisyonunda istenen dengeyi yakalamak zorlaşabilir. Bu nedenle, kredi kanallarındaki akışın hızlanması, hem kısa vadeli nakit döngüsü hem de orta vadeli sermaye harcamaları bakımından kilit önemde görülüyor.
Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır, yatırım tavsiyesi değildir.
